Wat gebeurt er wanneer je productieproces ineens stilvalt door een ransomware-aanval? Een regionale stroomstoring de toegang tot je systemen blokkeert? Of een geopolitieke verstoring plotseling een cruciale leverancier uitschakelt? Voor veel organisaties voelt bedrijfscontinuïteit nog steeds als een theoretisch onderwerp. Maar de realiteit van 2026 laat zien dat incidenten sneller escaleren, ketens kwetsbaarder zijn dan ooit en bedrijfsprocessen volledig afhankelijk zijn van digitale en fysieke infrastructuur.
Juist daarom wordt een bedrijfscontinuïteit training steeds crucialer voor MKB- en midcorp-bedrijven. Niet alleen om schade te beperken, maar om wendbaar, operationeel en betrouwbaar te blijven in een wereld waar verstoringen het nieuwe normaal zijn.
In deze uitgebreide gids worden actuele modellen, praktische inzichten, realistische scenario’s en lessen uit operationele oorlogsgebieden gedeeld. De Nederlandse Academie voor Crisismanagement brengt hierbij unieke praktijkervaring in: oprichter Erik Gmelig Meyling heeft uitgebreide expertise opgedaan in Oekraïne, zowel voor als tijdens de oorlog, waar hij nationale en internationale bedrijven voorbereidde op escalaties, evacuaties, cyberdreigingen en langdurige verstoringen.
Dit artikel is gericht op bestuurders, MT-leden, crisiscoördinatoren, veiligheidsfunctionarissen, communicatieprofessionals en HR-managers die verantwoordelijkheid dragen voor continuïteit, veiligheid en reputatie binnen hun organisatie.
Wat is Bedrijfscontinuïteit in 2026?
Bedrijfscontinuïteit (Business Continuity Management, BCM) staat voor het vermogen van een organisatie om tijdens en na verstoringen door te blijven werken. BCM richt zich niet uitsluitend op IT of technische redundantie, maar op een integraal geheel van processen, mensen, middelen, leiderschap en cultuur.
De BCM-realiteit van 2026
Sinds 2020 is het risicolandschap fundamenteel veranderd:
- Ketenrisico’s domineren.
Organisaties zijn afhankelijk van cloudleveranciers, logistieke hubs, internationale fabrikanten en digitale platforms. - Cyberdreigingen escaleren.
Cyberaanvallen verschuiven steeds vaker naar het MKB, dat relatief makkelijk te compromitteren is. - Geopolitieke instabiliteit is structureel.
De oorlog in Oekraïne, spanningen rond handelsroutes en structurele supply chain-problemen vergroten onzekerheid. - IT- en OT-omgevingen zijn complexer.
Cloud-oplossingen, remote work, IoT en automatisering vereisen robuuste fallback-opties. - Herstel moet sneller.
De markt, klanten én toezichthouders accepteren geen langdurige uitval meer.
Simpel gezegd: bedrijfscontinuïteit is een bestuursvraagstuk geworden. Het hoort thuis op directieniveau en vormt een essentieel onderdeel van governance.
Waarom MKB-bedrijven kwetsbaarder zijn dan ooit
MKB- en midcorp-organisaties zijn vaak wendbaar, maar hebben beperkte redundantie en een kleinere veiligheidsmarge. Dat maakt hen, zeker in 2026, bijzonder kwetsbaar.
1. Smalle marges, grote afhankelijkheden
Elke verstoring kan direct financiële schade veroorzaken. Een week uitval betekent voor veel bedrijven verlies van klanten, reputatie en cashflow.
2. Eén systeem of persoon kan cruciaal zijn
Vaak hangt kennis, toegang of procesverantwoordelijkheid bij een kleine groep medewerkers.
3. Supply chain afhankelijkheid
Een logistieke verstoring in Duitsland, Polen of Oekraïne kan directe gevolgen hebben in Nederland.
4. Cybersecurity is vaak onvoldoende
Veel MKB’s vertrouwen op basisbeveiliging die niet bestand is tegen moderne aanvallen.
5. Crisiscommunicatie is onderontwikkeld
Wie communiceert wanneer en met welke boodschap? Dat is zelden vastgelegd, laat staan geoefend.
6. Oefenen gebeurt nauwelijks
De meeste organisaties hebben wél een plan, maar kennen de inhoud niet, oefenen zelden en raken verlamd wanneer een crisis daadwerkelijk ontstaat.
De 9 bouwstenen van een effectieve bedrijfscontinuïteit training
Een effectieve bedrijfscontinuïteit training combineert theorie, praktische oefening, simulaties, analyse en implementatie. De nieuwste inzichten tonen aan dat organisaties vooral behoefte hebben aan integrale programma’s die ook leiderschap, communicatie en cyberresilience meenemen.
1. Dreigingsanalyse en scenario-denken
Een moderne training start met realistische risico’s:
- Cyberaanvallen (ransomware, datalekken, sabotage)
- Leveranciersuitval
- Regionale infrastructurele storingen
- Personeelstekorten
- Reputatiecrisissen
- Geopolitieke disrupties
Scenario-denken wordt vormgegeven via frameworks zoals:
- OODA-loop (Observe, Orient, Decide, Act)
- Scenario-matrices
- Red-teaming (bewust zoeken naar zwakke plekken)
2. Business Impact Analysis (BIA)
De BIA vormt de kern van BCM en bepaalt:
- Kritieke processen
- Maximale downtime
- Benodigde middelen
- Financiële en operationele impact
- RTO (Recovery Time Objective)
- RPO (Recovery Point Objective)
3. Continuïteitsstrategieën
Verschillende typen strategieën komen aan bod:
- Alternatieve werkmethoden
- Herstelscenario’s voor IT en OT
- Leveranciersredundantie
- Werkplekdispersie (van groot belang in Oekraïne)
- Remote fallback capabilities
4. Crisisstructuur en leiderschap
Een robuust crisismanagementmodel bevat:
- Rollen en verantwoordelijkheden
- Escalatieroutes
- Mandatering
- ICS/GRIP-elementen
- Leiderschap onder druk
5. Crisiscommunicatie
Een essentieel onderdeel van elke training:
- Communicatieflows
- Stakeholdermapping
- Reputatiemanagement
- Mediaresponse
- Templates voor interne en externe communicatie
- PREP-model en fact-check cycles
6. Cyber-resilience integratie
Organisaties leren:
- Detecteren van cyberincidenten
- Aanval isoleren
- Technisch herstel uitvoeren
- Communicatie afstemmen (klanten, leveranciers, toezichthouders)
- Samenwerking met IT-partners en forensics
7. Documentatie van continuïteitsplannen
Een modern plan bevat:
- Kernprocessen
- Procedures
- Contactlijsten
- Escalatie-instructies
- Communicatiesjablonen
- Process flows
Het is compact, actueel en toepasbaar.
8. Realistische oefeningen
Van tabletop tot full simulation:
- Directieoefeningen
- Oefenen met business-impact scenario’s
- Ketenpartneroefeningen
- Stress-simulaties (gebaseerd op Oekraïne-ervaringen)
9. Audits en continuous improvement
Het BCM-programma wordt periodiek getoetst:
- Jaarlijkse audit
- Lessons learned
- Updates
- Integratie met governance en compliance
Real-world inzichten uit Oekraïne: lessen voor Nederlandse bedrijven
Erik Gmelig Meyling heeft organisaties in Oekraïne geholpen voor én tijdens de oorlog. Deze unieke, operationele inzichten zijn uiterst waardevol voor Nederlandse bedrijven die zich willen voorbereiden op geopolitieke en cyberdreigingen.
Hieronder zes lessen die direct toepasbaar zijn:
1. Redundantie is essentieel
Bedrijven die beschikten over:
- secundaire IT-omgevingen
- offline back-ups
- alternatieve productielocaties
- satellietcommunicatie
konden blijven opereren.
2. Dispersie van personeel werkt
Bedrijven met gespreide teams raakten minder snel volledig uitgeschakeld. In Nederland is dit toepasbaar bij:
- IT-teams
- klantenservice
- kritieke bedrijfsprocessen
3. Fallback-procedures maken het verschil
Wanneer digitale systemen uitvallen, moet je kunnen terugvallen op:
- handmatige workflows
- fysieke documenten
- alternatieve communicatiesystemen
4. Psychologische resilience is cruciaal
Getrainde teams waren rustiger, beter gefocust en sneller in besluitvorming. Oefenen onder druk helpt leiders en medewerkers om chaos te beheersen.
5. Snelle besluitvorming redt bedrijven
Wachten op perfecte informatie is risicovol. Bedrijven die durfden te handelen op basis van 70–80 procent informatie bleven operationeel.
6. Transparante crisiscommunicatie behoudt vertrouwen
Consistente informatie, realistische updates en zichtbare leiders zorgden voor stabiliteit en vertrouwen.
De Nederlandse Academie voor Crisismanagement brengt deze inzichten rechtstreeks in trainingen, simulaties en audits.
Hoe je een continuïteitsplan implementeert in 30 dagen
Veel organisaties denken dat BCM jaren werk is. Dat is niet nodig. Onderstaande aanpak is ontworpen voor MKB en midcorp.
Week 1: Analyse
- Dreigingsanalyse
- BIA
- Bepalen kritieke processen
- Start crisisstructuur
Week 2: Strategie & documentatie
- Ontwerpen van herstelstrategieën
- Alternatieve werkmethoden
- Kernprocedures
- Basisdocumentatie
Week 3: Oefenen
- Tabletop-sessie
- Verbeteringen doorvoeren
- Communicatieplan testen
Week 4: Borging
- Plan publiceren
- Jaarplanning BCM
- Medewerkers informeren
- Ketenpartners meenemen
Wil je dit proces laten uitvoeren door specialisten? Zie onze dienstenpagina’s over BCM implementatie ondersteuning en bedrijfscontinuïteitsplan opstellen.
Checklist: ben jij crisisbestendig?
- Heb je een actuele Business Impact Analysis?
- Is er een getraind crisisteam?
- Zijn rollen en escalaties geborgd?
- Zijn RTO’s en RPO’s vastgesteld?
- Heb je alternatieve werkmethoden getest?
- Zijn cyberincidenten geïntegreerd in BCM?
- Worden crisisoefeningen jaarlijks uitgevoerd?
- Is ketenafhankelijkheid in kaart gebracht?
- Zijn medewerkers voorbereid op verstoringen?
Hoe meer “nee”, hoe groter het risico.
Casus: hoe één bedrijf 72 uur operationeel bleef tijdens een grote verstoring
In 2025 werd een Nederlands productiebedrijf getroffen door een geavanceerde ransomware-aanval. Alle digitale systemen waren onbruikbaar, maar het bedrijf bleef 72 uur volledig operationeel.
Waarom?
- Handmatige fallbackprocedures
- Redundante communicatie
- Getraind crisisteam
- Betrokken ketenpartners
- Directe en transparante communicatie met klanten
Deze case wordt uitgebreid besproken tijdens onze crisisoefening bedrijf organiseren programma’s.
Wat kan de Nederlandse Academie voor Crisismanagement voor uw onderneming betekenen?
De Nederlandse Academie voor Crisismanagement ondersteunt organisaties met professionele begeleiding op het gebied van bedrijfscontinuïteit, crisismanagement, crisiscommunicatie en resilience. Onze aanpak is gebaseerd op internationale best practices, aangevuld met unieke expertise uit Oekraïne, waar Erik Gmelig Meyling bedrijven hielp om onder extreme omstandigheden operationeel te blijven.
Via diensten zoals bedrijfscontinuïteitsplan opstellen, BCM implementatie ondersteuning, crisisoefening bedrijf organiseren, resilience training bedrijven en advies over geopolitieke risico’s bedrijven Nederland versterken we organisaties op een manier die past bij hun sector, omvang en risico’s.
Onze conclusie
Bedrijfscontinuïteit in 2026 vraagt om een realistische kijk op risico’s, moderne strategieën en goed getrainde teams. Organisaties die investeren in een bedrijfscontinuïteit training versterken hun wendbaarheid, verbeteren hun besluitvorming en verkorten hun hersteltijd aanzienlijk.
Door inzichten uit echte crisisgebieden zoals Oekraïne te combineren met bewezen BCM-modellen bouwen organisaties aan robuuste resilience. Dit is geen theoretische luxe, maar een strategische noodzaak om continuïteit, veiligheid en reputatie te waarborgen.
Veel Gestelde Vragen:
Wat kost een bedrijfscontinuïteit training in Nederland?
De meest gekozen varianten liggen tussen 1.500 en 6.500 euro. Maatwerk of simulatieprogramma’s kunnen hoger uitvallen.
Wat levert een BCM-training op?
Kortere hersteltijd, betere besluitvorming, efficiëntere communicatie en lagere financiële schade.
Hoe snel kan een organisatie continuïteit verbeteren?
Met een gefocust 30-dagenprogramma kan een stevige basis worden gelegd.
Wat zijn de grootste fouten in BCM?
Geen oefeningen, geen ketenafhankelijkheidsanalyse, verouderde plannen en onderschatting van cyberrisico’s.
Hoe vaak moet je oefenen?
Minimaal jaarlijks, maar organisaties met hogere risico’s oefenen vaker.
Externe bronnen:
- NCTV Dreigingsbeeld Terrorisme en Veiligheid (DBT)
https://www.nctv.nl/onderwerpen/dreigingsbeeld - NCSC – Cybersecurity Richtlijnen & Dreigingsinformatie
https://www.ncsc.nl/documenten/publicaties - ENISA – European Cybersecurity Threat Landscape (ECTL)
https://www.enisa.europa.eu/publications/enisa-threat-landscape - ISO 22301:2020 Business Continuity Management (overzicht)
https://www.iso.org/standard/75106.html - IFV / NIPV – Crisisbeheersing & Continuïteitsdocumenten
https://www.nipv.nl/kennis - NATO – Resilience Guidelines & Policy Documents
https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_132722.htm - Europese Commissie – Risk Assessment & Emergency Response
https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/risk-assessment_en - IFRC – Business Continuity Planning Guide
https://www.ifrc.org/document/business-continuity-planning - Europol Internet Organised Crime Threat Assessment (IOCTA)
https://www.europol.europa.eu/publications-events/main-reports/internet-organised-crime-threat-assessment-iocta - World Economic Forum – Global Risks Report
https://www.weforum.org/reports/global-risks-report-2024 - OECD – Corporate Resilience & Risk Governance
https://www.oecd.org/gov/risk/
